The Mutant Epoch: Pitford - Gateway to the Ruins

Brama do ruin, brama do przygód...

Autor: AdamWaskiewicz

The Mutant Epoch: Pitford - Gateway to the Ruins
Wielkie miasta mają swój nieodparty urok. Osadzone w nich przygody można wręcz traktować jako odrębną kategorię. Nawet w przygodach polegających na eksploracji dziczy lub podziemi nierzadko to pobliska metropolia jest dla postaci bazą wypadową, stanowiąc istotny element scenariusza.

Nic więc dziwnego, że do sporej liczby systemów ukazują się dodatki przybliżające szczegółowo konkretne, charakterystyczne dla settingu miasta. Polscy czytelnicy mogliby wymienić cyberpunkowe Night City czy Middenheim, Miasto Białego Wilka do pierwszej edycji Warhammera, nie mówiąc już o wolsungowym Lyonesse i neuroshimowych suplementach opisujących postapokaliptyczne wersje Miami i Detroit; użytkownicy anglojęzycznych wydań rozmaitych gier fabularnych mogliby dodać także dedekowe suplementy opisujące Menzoberranzan i Waterdeep lub dodatek do Elrica! przybliżający Melnibone.

Innym "miejskim" podręcznikiem, który w ubiegłym roku trafił do rąk erpegowców, jest wydany przez kanadyjską firmę Outland Arts suplement Pitford: Gateway to the Ruins. Przeznaczony do staroszkolnego postapokaliptycznego systemu The Mutant Epoch, prezentuje specyficzne miasto, które wyrosło w pobliżu olbrzymiego kompleksu antycznych ruin, i ze skromnej bazy wypadowej eksploratorów rozrosło się w tętniące życiem centrum handlu i usług. Nadal jednak spełnia także funkcję, która stanęła u jego zarania – stąd poszukiwacze przygód podobni do postaci graczy są tu niezwykle liczni.

Dodatek przedstawiający to miejsce liczy sobie okrągłe dwieście stron, co pomimo miękkiej oprawy i czarno-białych ilustracji przy cenie niespełna dwudziestu pięciu dolarów jest zaskakująco sporą objętością. Oprócz niej pochwalić wypada także spójną z innymi systemowymi podręcznikami oprawę graficzną suplementu, niestety – podobnie jak w przypadku pozostałych pozycji do tej gry, z którymi miałem okazję się zapoznać, od razu rzuca się w oczy brak korekty i straszliwa wręcz liczba błędów, jakie znalazły się w podręczniku. Większość z nich nie utrudnia lektury, ale ich nagromadzenie sprawia, że nie sposób przejść nad nimi do porządku dziennego.

Otwierające podręcznik Wprowadzenie (Introduction) przybliża nie tylko zawartość dodatku, ale także ogólne założenia, jakie przyświecały jego twórcy – pragnął on mianowicie opisać miejsce mogące być dla Mistrzów Gry dobrym punktem wyjścia przy tworzeniu przygód i kampanii, a dla graczy i ich postaci nie tylko bazą działania przy wyprawach mających odkryć tajemnice (i skarby) pobliskich ruin, ale także miejscem, w którym będą mogli rozgrywać całe kampanie.

Pomocne w tym będą informacje zawarte w pierwszym rozdziale, zatytułowanym Ogląd (Overview). Dostajemy tu ogólny szkic okolicy, w której mieści się Pitford, jak i samego miasta wraz z jego skróconą historią. W założeniu znajduje się ono w domyślnym regionie postapokaliptycznej Ameryki, w którym osadzone są oficjalne przygody do The Mutant Epoch. Znany jako Rozdroża (The Crossroads), z jednej strony graniczy z władanym przez mutantów Dominium Aberracji (Dominion of Aberratia), z drugiej – z ksenofobicznym Świętym Imperium Purystów (The Holy Purist Empire), w którym jedynie czyści genetycznie, niezmutowani ludzie mają jakiekolwiek prawa, a mutantów, cyborgi i klony czeka w najlepszym razie niewola. Jeśli dodać do tego enklawę kultystów wierzących, że ruiny skrywają serce uśpionego boga, a jego przebudzenie przyniesie ostateczny koniec świata, oraz Północną Stanicę (Northern Freehold), mieniącą się ostatnią ostoją wolności, łatwo zorientować się, że autor systemu zadbał, by Mistrzom Gry nie zabrakło motywów do tworzenia przygód i kampanii polegających nie tylko na badaniu ruin i eksploracji dziczy, ale i opierających się na politycznych intrygach pomiędzy różnymi frakcjami, które mają w Pitford swoje wpływy, a między którymi bezustannie muszą lawirować włodarze miasta skupieni w Stowarzyszeniu Przedsiębiorców (Association of Business Owners) zabiegający o zachowanie neutralnego charakteru miasta. Oczywiście może się przydać sięgnięcie po podręcznik szczegółowo opisujący Region Rozdroży, ale nawet bez dostępu do niego użyteczność recenzowanego dodatku już na pierwszy rzut oka jawi się jako bardzo wysoka.

Drugi rozdział suplementu opisuje Straż Miejską Pitford (The Pitford Town Watch) – muszę powiedzieć, że stanowiło to dla mnie spore zaskoczenie, tego typu informacje spodziewałbym się znaleźć dopiero w dalszej części podręcznika. Wyraźnie jednak autor stara się przedstawić wstąpienie do formacji strzegącej w mieście porządku jako atrakcyjną alternatywę wobec przeszukiwania ruin, a zarazem dobrą opcję dla prowadzących, dającą im łatwy i wygodny sposób na włączanie bohaterów do tworzonych przygód rozgrywających się w Pitford.

Prawdziwym sercem podręcznika jest jednak zawartość czterech kolejnych rozdziałów, a zwłaszcza pierwszego z nich. Opisują one kolejno budynki na Poziomie Ulicy (Ground Level), poszczególne Ulice i Dzielnice (Ground Level Streets and Areas) oraz Dachy (Topside Roof Area) i Piwnice (Basement Level). Przybliżają one poszczególne miejsca, w jakie mogą trafić postacie w Pitford, od rozmaitych sklepów i punktów usługowych, barów i noclegowni aż po ukryte przed światem slumsy rozciągające się pod ulicami miasta. W sumie te fragmenty zajmują z górą sto stron, z czego ponad osiemdziesiąt przypada na pierwszy z nich. Obok opisów dziesiątek lokacji, znajduje się w nim także wiele losowych tabel pozwalających Mistrzom Gry wybrać rozmaite elementy, jakie będą miały okazję pojawić się w przygodach; nie zabrakło też nowych, opcjonalnych zasad. Dla przykładu – przy opisie areny gladiatorów znajdziemy  nie tylko losową listę przykładowych przeciwników, ale i przybliżenie innych atrakcji i imprez, które – poza samymi walkami – organizują jej właściciele. Opis sklepu, gdzie za odpowiednią cenę można naprawić lub kupić roboty, daje także prowadzącemu rozbudowane reguły pozwalające stosunkowo szybko stworzyć mechanicznych przeciwników lub towarzyszy dla postaci graczy, zaś przy informacji o kasynie znalazły się też reguły kilku gier hazardowych popularnych w świecie Epoki Mutantów. Choć niektóre z tych rozdziałów prezentują się dużo słabiej (jak fragment przybliżający miejskie dachy, stanowiące istotny element systemu obronnego miasta), trzeba zdecydowanie pochwalić dodatek za naprawdę mnóstwo pomysłów – opisy miejsc, sylwetki Bohaterów Niezależnych, losowe tabele dają Mistrzowi Gry nieprzebrane bogactwo motywów, które mogą zostać wykorzystane przy tworzeniu i prowadzeniu przygód rozgrywających się w Pitford i jego okolicach. Nie wszystkie one są równie dobre, ale przeważają conajmniej solidne, a nie brakuje naprawdę interesujących, ciekawych i oryginalnych.

Do rozdziałów opisujących miasto można by zaliczyć również część poświęconą Instalacjom Obronnym i Miejskim (Defensive Positions and Pitford / ABO Facilities), jednak miejsca przybliżone w tym fragmencie podręcznika, w odróżnieniu od innych, nie są ogólnodostępne, i spora ich część może być wykorzystywana tylko w bardzo specyficznych rodzajach przygód. Platformy strzelnicze, koszary Straży Miejskiej, spichlerze i zbiorniki wody pitnej są dobrze strzeżone, od ich bezpieczeństwa i prawidłowego funkcjonowania zależy bowiem przetrwanie całego miasta. Jedynie do więzienia postacie graczy mogą trafić szybciej, niż by tego chciały, ale nawet uwięzienie za popełnione czy wymyślone przewiny może tu stanowić punkt wyjścia do kolejnych przygód, tym bardziej, że autor dodatku zamieścił we fragmencie opisującym miejski areszt niemało pomysłów na scenariusze. Nie zabrakło też losowych tabel pomocnych przy szybkiej kreacji przykładowych współwięźniów.

Jeszcze więcej losowych generatorów przynoszą dwie kolejne części podręcznika, o wiele mówiących tytułach Tabele Zbiorcze (Assorted Tables) i Tabele Spotkań (Encounter Tables). Losowe tabele służące do określania różnorakich kwestii to jeden z elementów charakterystycznych dla systemów Starej Szkoły i pod tym względem Pitford doskonale wpasowuje się w staroszkolną konwencję. Na przykład generator plotek pozwoli postaciom zorientować się, o czym mówi się w mieście. Nawet jeżeli nie wszystkie z pogłosek są prawdziwe, to większość może stanowić punkt wyjścia do rozpoczęcia przygód. Z kolei tabele losowych spotkań urozmaicą scenariusze rozgrywające się w samym mieście i jego okolicach.

W porównaniu z tabelami losowymi zdumiewająco skromnie i niezbyt ciekawie prezentują się Pomysły na Przygody (Adventure Hooks), które zostały zebrane w rozdziale dziesiątym. Po pierwsze jest ich zaledwie siedem, a po drugie są one zaskakująco wręcz sztampowe. Aż trudno uwierzyć, że ten fragment podręcznika wyszedł spod ręki tej samej osoby, która wymyśliła bez mała sto stron opisów lokacji nie popadając przy tym w rutynę. Tutaj natomiast dostajemy potwora grasującego w podziemnych tunelach, mapę prowadzącą do zaginionego skarbu i równie ograne motywy. Oczywiście dobry MG i z nich będzie w stanie wyciągnąć udane sesje, ale trudno nie potraktować tego rozdziału jako rozczarowania.

Na tym kończy się zasadnicza część podręcznika, dalej zostaje nam zestaw Dodatków (Appendices). Znajdziemy wśród nich przedrukowane z podręcznika Crossroads Region informacje o Zwiadowcach Stanicy (Freehold Scouts), organizacji stróżów prawa i wojskowych z północy czy pochodzące również z tego źródła wiadomości o kultystach z Rock Spire. Nie zabrakło także zbiorczej listy tabel rozrzuconych po całym podręczniku i całkiem obszernego Skorowidzu, ale większą część z nich stanowią pomoce dla graczy i – przede wszystkim – mapy poszczególnych poziomów Pitford i okolicznych terenów. Wszystkie je można także pobrać po zalogowaniu się ze strony wydawcy, gdzie oprócz nich znajdziemy tam też rozszerzenia materiałów z podręcznika traktujące o prostytucji i niewolnictwie – z oczywistych względów autor nie zamieścił ich w samym suplemencie, odsyłając (pełnoletnich) czytelników na oficjalną stronę systemu. Wsparcie ze strony wydawcy to element, na który zwracałem już uwagę przy recenzowaniu podręcznika podstawowego do The Mutant Epoch, dobrze widzieć, że jest ono kontynuowane również przy innych pozycjach z tej linii wydawniczej.

Niestety, oprócz swoich zalet, podręcznik nie jest także wolny od wad. Liczne literówki i powtarzające się błędy składu trudno przeoczyć, ale nie wpływają one znacząco na całościową ocenę tego podręcznika. Znacznie bardziej przeszkadza wrażenie, iż potencjał niektórych elementów nie został należycie wykorzystany – na przykład umiejscowienie miasta między terenami kontrolowanymi przez wrogie frakcje mutantów i ludzkich rasistów mogłoby stwarzać ciekawe konflikty, tymczasem stronników Aberracjonistów nie uświadczymy w podręczniku prawie wcale, zaś agenci Purystów okazują się praktycznie bez wyjątku bezmózgimi fanatykami: w zatłoczonym barze podrzynają gardła losowym mutantom lub atakują postacie ewidentnie dobrze uzbrojone i kompetentne, choć sami są wyposażeni tylko w maczety.

Mimo to Gateway to the Ruins należy ocenić całkiem dobrze, biorąc oczywiście poprawkę na staroszkolną konwencję, w jakiej utrzymany jest ten podręcznik, jak i cały system, do którego jest on przeznaczony. Skorzystać z niego mogą także osoby prowadzące inne postapokaliptyczne gry fabularne, choć w tym wypadku lepiej sprawdzi się inspirowanie się poszczególnymi elementami miasta niż przenoszenie całego Pitford do innego świata. Warsztat regenerujący zużyte naboje, skład paliw, podziemna (dosłownie) klinika, w której oprócz ran można "wyleczyć" także niechcianą ciążę albo organizacja przewodników oferująca swym klientom bezpieczną eskortę w dowolne miejsce w okolicy spokojnie dadzą się zaadaptować do znakomitej większości postapokaliptycznych erpegów.

Czy jednak na zestaw potencjalnych motywów do wykorzystania (z których niektóre i tak wymagać będą sporej pracy) warto wydać równowartość prawie dwudziestu pięciu dolarów? Moim skromnym zdaniem, jeśli tak właśnie potraktować Pitford, to jego cena będzie zdecydowanie zbyt wygórowana. Osoby prowadzące The Mutant Epoch poważnie powinny jednak rozważyć zakup dodatku, nawet pomimo wad, od których nie jest wolny.

 

Dziękujemy wydawnictwu Outland Arts za udostępnienie podręcznika do recenzji.