» Recenzje » Żelazny kostur - Juraj Červenák

Żelazny kostur - Juraj Červenák


wersja do druku

Ciemno wszędzie, krwawo wszędzie

Autor: Redakcja: Marysia 'merryadok' Piątkowska

Żelazny kostur - Juraj Červenák
Wczesne średniowiecze to okres historyczny, który większości będzie kojarzył się jedynie z państwem pierwszych Piastów oraz terenami leżącymi na zachód od Odry. Niektórzy skojarzą początki państwa ruskiego, a inni czeskie wpływy na naszą historię. Historia terenów położonych nieco dalej na południe oraz na wschód, jest niemal zupełnie nieznana. Powieść Juraja Červenáka może więc być ciekawą podróżą w odmęty Wieków Ciemnych, lecz czy jest też dobrą powieścią?

____________________________


Historia zaczyna się w sposób sztampowy do bólu – wioska głównego Ilji zostaje zaatakowana przez brutalnych wojów. Nadobne dziewice zostają porwane (mają być złożone w ofierze Zilantowi, smoczemu bóstwu jednego z plemion), a reszta wymordowana. Przy życiu pozostaje tylko protagonista – zapity kaleka odrzucony przez resztę wsi. Jego kalectwo oraz akt odwagi sprawiają, że zostaje jedynie dość mocno obity – ma być świadkiem i dowodem na okrucieństwo łupieżców. Bogowie wiążą z nim zupełnie inne plany.

Powieść Červenáka skupia się na heroicznych czynach bohaterów – pojawia się wiele starć, magiczne niebezpieczeństwa oraz okazje do wykazania się męstwem. Zdecydowanie jest to silna strona dzieła Słowaka – opisy walk są efektowne, krwawe i dynamiczne. To samo dotyczy bitew, których skala może nie poraża, ale czytelnik niemalże od razu poczuje towarzyszące im pot i krew W Żelaznym kosturze nie znajdziemy również dłużyzn - przerwy pomiędzy kolejnymi wyczynami i potyczkami nie są zbyt długie, a przy tym wypełnione w dużej mierze dialogami.

Wydawać by się mogło, że jest to pożądana cecha, lecz w tym przypadku wiąże się z niedopracowaniem innych elementów powieści. Historia sprawia wrażenie jedynie pretekstu dla krwawych potyczek. Czytelnik ma możliwość poznania wielu historycznych ludów, miejsc i postaci, ale pełnią one rolę jedynie scenografii. Przeniesienie akcji do innej krainy, a nawet w inne czasy, zapewne nie miałoby znaczącego wpływu na fabułę. Dzieje się tak głównie dlatego, że większość skupia się na wojnie, a wszystko, co nie jest z nią związane potraktowane jest po macoszemu.

Podobnie ma się sprawa z postaciami. Większość z nich to wydmuszki, które mają konkretną funkcję do spełnienia. Brak tu postaci wielowymiarowych – bohaterowie są bohaterscy, a ich przeciwnicy okrutni i pozbawieni skrupułów. "Dobrzy" wodzowie bywają bezwzględni, lecz tylko wtedy, gdy wymaga tego sytuacja. Zaprzepaszczono nawet potencjał Ilji, który mógł stać się ciekawą przeciwwagą dla pozostałych wojów, lecz w gruncie rzeczy szybko przekształca się w niezwykle sprawną maszynę do zabijania. I to z boską pomocą.

Pomimo wszystkich wymienionych wyżej mankamentów, Żelazny kostur nie jest powieścią złą. To historia jednowymiarowa – na dobrym poziomie stoją jedynie te części, które powiązane są z walką. Dynamiczne opisy, krwawe starcia, heroiczne czyny – tego nie brakuje, lecz nie należy spodziewać się wiele więcej.
Zaloguj się, aby wyłączyć tę reklamę
5.0
Ocena recenzenta
-
Ocena użytkowników
Średnia z 0 głosów
-
Twoja ocena
Mają na liście życzeń: 2
Mają w kolekcji: 0
Obecnie czytają: 0

Dodaj do swojej listy:
lista życzeń
kolekcja
obecnie czytam
Tytuł: Żelazny kostur (Ocelové žezlo)
Cykl: Bohatyr
Tom: 1
Autor: Juraj Červenák
Tłumaczenie: Ilona Lechowicz
Wydawca: Erica
Data wydania: 19 września 2012
Liczba stron: 508
Oprawa: miękka
Format: 140x205 mm
ISBN-13: 978-83-62329-53-3
Cena: 39,90 zł

Komentarze

string(15) ""

Gruszczy
   
Ocena:
+2
Zabili mi rodziców, teraz się mszczę!
21-10-2012 21:35
earl
   
Ocena:
0
Wczesne średniowiecze to okres historyczny, który większości będzie kojarzył się jedynie z państwem pierwszych Piastów oraz terenami leżącymi na zachód od Odry.

Powstanie pierwszych Piastów to już środkowe średniowiecze. Wczesne średniowiecze najbardziej kojarzone jest z Francją Karola Wielkiego oraz Bizancjum.
22-10-2012 11:00
~

Użytkownik niezarejestrowany
   
Ocena:
+1
@earl
No bez przesady. Okres wczesnofeudalny to również wczesne średniowiecze. Generalnie o wczesnym średniowieczu można mówić, dzieląc je na "Mroczne Wieki" i okres wczesnofeudalny. Tak więc czasy najwcześniejszych Piastów, to dla terenów ówczesnej Polski, Rusi i Skandynawii jak najbardziej wciąż było wczesne średniowiecze.
O środkowym (pełnym) średniowieczu można u nas mówić tak powiedzmy od czasów Kazimierza Odnowiciela.
22-10-2012 11:26
Siman
    @Earlu
Ocena:
0
Trochę mylisz pojęcia. Nie da się określić twardych ram tych okresów ogólnie dla całej Europy (pomijam, że twarde ramy w ogóle rzadko da się określić). To że na Zachodzie średniowiecze wchodziło już w dojrzałą formę nie znaczy, że taki sam podział trzeba przyjmować dla Wschodu. Nasze wczesne średniowiecze na pewno obejmowało okres pierwszych Piastów (co najmniej do Mieszka II). Zresztą, nawet jeśli brać pod uwagę tylko zachodnią Europę, to i tak zazwyczaj wczesne średniowiecze liczy się AFAIR do mniej więcej końca X wieku (więc łapie się i Mieszko, i częściowo Bolek).
22-10-2012 13:11
earl
   
Ocena:
0
@ Tyldo

Czy czas Cesarstwa Bizantyńskiego i "renesansu karolińskiego" można nazwać "Mrocznymi Wiekami"? Coś Ci się pomyliło.

@ Simanie

Ja tylko zanegowałem generalizowanie, jakie zastosował Kuba, że wczesne średniowiecze kojarzy się tylko z państwem pierwszych Piastów, bo to historycznie nie jest prawda.
22-10-2012 13:21
Siman
    @Earlu
Ocena:
+1
"Ja tylko zanegowałem generalizowanie, jakie zastosował Kuba, że wczesne średniowiecze kojarzy się tylko z państwem pierwszych Piastów, bo to historycznie nie jest prawda."

To już się trochę plączesz w zeznaniach. ;) Post temu pisałeś wyraźnie, że "Powstanie pierwszych Piastów to już środkowe średniowiecze", z czym się zgodzić nie mogę.

Poza tym Kuba wyraźnie napisał:
"Wczesne średniowiecze to okres historyczny, który większości będzie kojarzył się jedynie z państwem pierwszych Piastów oraz terenami leżącymi na zachód od Odry"

Czyli zaznaczył, że państwo Piastów + Europa Zachodnia jako taka. Bizancjum nie zaznaczył i słusznie, bo większość ludzi o tym państwie wie tyle, że sobie było póki ich Turczyn nie ubił i nic poza tym.
22-10-2012 19:06
~Aisaba

Użytkownik niezarejestrowany
    Ciekawe
Ocena:
0
Książka zapowiada się ciekawie.
Przy okazji zapraszam do mnie:
http://magiahistorii.blogspot.com/
22-10-2012 21:50
earl
   
Ocena:
+1
@ Simanie

Tylko, że zwrot "tereny leżące na zachód od Odry" to niekoniecznie muszą oznaczać Europę Zachodnią. Dla przeciętnego człowieka oznaczają po prostu dawne NRD.

Poza tym - Manteuffel i Zientara, jak piszą w swoich książkach o średniowieczu, to powstanie państwa pierwszych Polan sytuują dość późno. Dla nich wczesne średniowiecze oznacza transformację państwa zachodniorzymskiego w państewka plemienne Germanów, rozwój Bizancjum no i kształtowanie się państw zachodniej Europy (Franków, Longobardów, Panstwa Kościelnego, Anglosaksonii) i państw pierwszych słowian (państwo Samona, Państwo Wielkomorawskie).
23-10-2012 09:20
Qbuś
   
Ocena:
0
Ech, dwa słowa, a tyle dyskusji.

Co do "wczesnego średniowiecza" - przyznam bez bicie, że kierowałem się popularnymi definicjami, które opisują ten okres jako trwający do XI wieku.
23-10-2012 11:09
~ja

Użytkownik niezarejestrowany
   
Ocena:
+1
earl
"Powstanie pierwszych Piastów to już środkowe średniowiecze. Wczesne średniowiecze najbardziej kojarzone jest z Francją Karola Wielkiego oraz Bizancjum."

Masz i nie masz racji :) W historii powszechnej jak najbardziej to okres środkowy średniowiecza. Natomiast w historii Polski za wczesne średniowiecze uznaje się okres IX-XIII w.

~Użytkownik niezarejestrowany
"Okres wczesnofeudalny"

W Polsce nie było feudalizmu, to pokłosie komuny, której doktryna uznawała, że ludzkość przechodziła kolejne stopnie rozwoju (wspólnota pierwotna - niewolnictwo - feudalizm - kapitalizm -socjalizm). Tymczasem Europa Środkowa i częściowo Ruś miały swoisty ustrój, w którym nie było nadawania lenn, a gospodarka opierała się na chłopach dziesiętnikach (niewolnych), chlopach służebnikach i chłopach dziedzicach.
23-10-2012 20:45

Komentowanie dostępne jest po zalogowaniu.