Antipolis

Na terenach Korony dochodzi do coraz większej liczby zjawisk związanych z magią. Wszystko wskazuje na to, że zbliżają się wydarzenia, które mogą diametralnie zmienić sposób, w jaki ludzie do tej pory patrzyli na rzadkie objawienia nadnaturalnych Istot – były to zjawiska niezwykłe i warte zapamiętania, ale nie niebezpieczne. Jeżeli sprawdzą się obawy osób zajmujących się nimi zawodowo, zagrożenie ze strony Innej Rzeczywistości będzie większe niż kiedykolwiek wcześniej.

Akcja Antipolis toczy się w tytułowym mieście, które jest stolicą Polski – zwycięzcy Wielkiej Wojny i europejskiej potęgi. Trudno  byłoby wskazać głównego bohatera; narracja jest mocno podzielona, a postaci odgrywające przez jakiś czas pierwszoplanową rolę w następnych rozdziałach zostają zepchnięte na drugi plan. Warto zwrócić uwagę także na to, jak różne podgatunki literackie współtworzą tę – niezbyt obszerną przecież – powieść: historia alternatywna miesza się z fantasy, które płynnie przechodzi w mroczny horror.

Wspomniane rozwarstwienie opowieści, przypominające nieco zabieg zastosowany przez Roberta Szmidta w pierwszym tomie Szczurów Wrocławia (choć u Fijałkowskiego, mimo wszystko, opowieść jest bardziej spoista), zapewnia pisarzowi mnóstwo okazji do popisania się w kwestii światotwórstwa: może pokazać przekrój polskiego społeczeństwa (wśród bohaterów są komisarz policji, były wykładowca akademicki, chrześcijański kapłan i subiekt jednego ze stołecznych sklepów), a to z kolei pozwala na kompleksowe odmalowanie autorskiej wizji. W jej centrum znajduje się Struktura – tajna i tajemnicza jednostka, której zadaniem jest zajmowanie się sprawami związanymi z działaniem magii. Szkoda tylko, że Fijałkowski tak skąpo dzieli się z czytelnikiem informacjami na jej temat; podobnie zresztą sprawa ma się ze wszystkimi wątkami fantastycznymi – przez długi czas pisarz nie wykorzystuje ich potencjału, ledwie je zaznaczając. Od samego początku Antipolis czyta się bardzo przyjemnie (autor może pochwalić się dobrym warsztatem), głównie wyczekując spektakularnych wydarzeń, które wiszą w powietrzu. Kiedy jednak przychodzą, towarzyszy im lekki zawód. Uznański udowodnił w Herrenvolku, że historia alternatywna i horror pasują do siebie idealnie, a dekonstrukcja rzeczywistości przy użyciu fantastycznego sztafażu może być prawdziwym majstersztykiem; Fijałkowski próbuje osiągnąć podobny cel, robi to jednak nieco nieśmiało, bez odpowiedniego polotu. W Antipolis odnaleźć można mnóstwo świetnych pomysłów, którym brakuje wspólnego mianownika, aby stworzyć równie dobrą całość.

Jeśli spojrzeć na recenzowaną powieść z punktu widzenia rozrywki, jaką oferuje, trudno jej cokolwiek zarzucić. Mimo podzielonej narracji Antipolis czyta się szybko i z przyjemnością, a kolejne zmiany perspektywy działają odświeżająco, dzięki czemu krótki tekst właściwie można połknąć przy jednym podejściu. Fijałkowski bardzo dobrze radzi sobie ze stopniowaniem napięcia – atmosfera gęstnieje z każdą kolejną stroną aż do finału. Ten jest odrobinę rozciągnięty, ale naprawdę zaskakujący. Jedynym drobnym zarzutem, jaki mógłbym wysunąć wobec autora, jest słabe wkomponowanie wątku Mraczewskiego w fabułę. Sam w sobie jest on interesujący i nieźle poprowadzony, a jego bohater to jedna z najciekawszych postaci całej powieści, ale nijak nie wpasowuje się on w całość – łamie pewien schemat, ale nie płynie z tego żadna nowa treść, jakby był tylko sztuką dla sztuki.

Podczas lektury Antipolis nieustannie towarzyszyła mi myśl o wydanym nieco wcześniej Aposiopesis Andrzeja Sawickiego – książce nieco lżejszej, ale osadzonej w bardzo podobnej konwencji. Dla każdego, komu się ona podobała, powieść Tomasza Fijałkowskiego może być prawdziwym objawieniem. To nietypowa fantastyka na bardzo porządnym poziomie, choć wydaje się, iż potencjał był nieco większy. Mimo to polecam ją każdemu miłośnikowi gatunkowych mieszanek – może okazać się niezapomnianym wydarzeniem.