Księga cmentarna tom 1-2

Księga cmentarna należy do bodaj najczęściej recenzowanych książek na łamach naszego serwisu, doczekała się bowiem aż czterech tekstów jej poświęconych, które można przeczytać tutaj, tutaj, tutaj oraz tutaj, zbierając pozytywne oceny tak od autorów tekstów, jak i od czytelników. Z kolei wersja komiksowa stała się świetną okazją, by raz jeszcze powrócić do tej interesującej, pobudzającej wyobraźnię historii.

Za rodzimą edycję odpowiedzialna jest oficyna Labrum, a opowieść wydana została w dwóch tomach (tak też sprawa wygląda w przypadku wydania anglojęzycznego), co przełożyło się na jej pokaźne rozmiary: 378 stron! Mimo stosunkowo niewielkiego formatu publikacji (160mm x 235mm), to jednak wspomniana liczba stron umożliwiła wykonanie komiksowej adaptacji bez żadnych skrótów czy uproszczeń. Ale to dopiero pierwszy atut tej publikacji.

Scenarzysta – a zarazem ilustrator jednego z rozdziałów, czyli P. Craig Russell, z pietyzmem podszedł do historii, świetnie przenosząc słowo pisane na komiksowe dymki. Posiadając komfort mnóstwa stron do zagospodarowania, autor nie tylko uwzględnił wszystkie najważniejsze wydarzenia z powieści, ale też zadbał o budujące niezwykły klimat elementy poboczne, takie jak interakcje głównego bohatera (Nika) z mieszkańcami cmentarza czy też epitafia zdobiące miejsca wiecznego spoczynku. Wraz z każdą stroną Russel udowadnia, że nie tylko wykonał rzemieślniczą pracę przeniesienia powieści na komiksowy scenariusz, ale jak najbardziej autentycznie czuje twórczość Gaimana, a być może nawet jest jego fanem. Jestem pod wielkim wrażeniem, mrówczej, ale i zarazem perfekcyjnej wykonanej pracy.

Bardzo przypadła mi również do gustu praca wykonana przez tłumaczkę, Karolinę Cyrulik. Nie sprawdzałem zgodności tłumaczenia nagrobnych epitafiów jeden do jednego z tłumaczeniem książkowym, jednakże wersja komiksowa jako żywo przypomina literacki pierwowzór, co dla mnie jest olbrzymim atutem. Idąc dalej, nawet jeśli wyjdziemy poza zakres nagrobnych sentencji, całość tłumaczenia oddaje zarówno klimat książkowej Księgi cmentarnej, jak i szerzej, gaimanowskiego sposobu prowadzenia narracji: nieco sennego, czasem baśniowego, a na pewno perfekcyjnego stylistycznie.

Pewnym eksperymentem jest za to oprawa graficzna, bowiem każdy rozdział został narysowany przez innego artystę, w tym również przez Russela. Pomimo mniejszych lub większych różnic pomiędzy poszczególnymi ilustratorami, zachowano pieczę nad formą stylistyczną całości, w rezultacie czego o ile można skosztować kilku smaków, o tyle wpisują się one w jedno dokładnie przemyślane danie.

Zachwyca wizualizacja pobytu Nika na cmentarzu oraz jego interakcji z mieszkańcami, które ociekają niezwykłym, gęstym klimatem. Kreska, zazwyczaj sterylna, świetnie oddaje efekt zapuszczonego, nieodwiedzanego cmentarza, zaś jego mieszkańcy doskonale przedstawieni zostali w formie eterycznej. Najbardziej wybredni czytelnicy docenią sposób wizualizacji Silasa, panny Lupescu i wszystkich innych lokatorów niezwykłego miejsca. Zachwycają zwłaszcza rozdziały zilustrowane przez Craiga Russella, Galena Showmana oraz Scotta Hamptona.

Całość domyka galeria szkiców, co zawsze jest gratką dla czytelników. I tylko jedna rzecz nie daje spokoju: oba tomy liczą sobie po blisko 200 stron, a jednak wydane zostały w miękkich okładkach ze skrzydełkami, które niezupełnie zabezpieczają albumy przed potencjalnym uszkodzeniem. Co prawda można zakupić dedykowane etui na oba tomy, jest to jednak dodatkowy wydatek.

Pomijając ów aspekt techniczny, komiksowa wersja Księgi cmentarnej zachwyciła mnie pietyzmem przeniesienia książki na powieść obrazkową. Mimo poważnych obaw muszę przyznać, że scenarzysta nie tylko niczego nie pogubił względem literackiego pierwowzoru, ale wręcz świetnie oddał jej klimat, zaś talent Russella tylko odrobinę ustępuje zdolnościom Gaimana. Jest to pozycja obowiązkowa dla miłośników świetnych komiksowych adaptacji powieści, dla fanów Gaimana, jak i koneserów po prostu dobrych komiksów.