» Recenzje » Historia Science Fiction

Historia Science Fiction


wersja do druku
Historia Science Fiction
Profesjonalnych opracowań przybliżających dzieje fantastyki naukowej – czy to jako całości, czy też jakiegoś wybranego jej aspektu (podgatunku, medium, etc.) – mamy na rynku całkiem sporo. Różna jest nie tylko metodologia i perspektywa przyjmowana przez ich autorów, ale i przystępność poszczególnych pozycji.

Osoby, które chciałyby poznać historię SF, ale nie nieszczególnie mają czas i siły, by robić to poprzez akademickie opracowania, mogą rozważyć sięgnięcie po Historię science fiction wydaną w formie komiksu – znacznie bardziej przystępną i dla wielu odbiorców nieporównanie atrakcyjniejszą. Album stworzony przez francuski duet Xavier Dollo (scenariusz) i Djibril Morissette-Phan (rysunki), pierwotnie ukazał się w roku 2020, a jego spolszczoną wersję dostajemy dzięki wydawnictwu Egmont.

Oryginalna jest nie tylko sama komiksowa forma (która pozwala w dość naturalny sposób ukazać choćby wizerunki twórców albo okładki powieści czy magazynów), ale i sposób prowadzenia narracji – przez zdecydowaną większość czasu Dollo oddaje głos samym autorom, pozwalając czytelnikowi obcować z relacjami z pierwszej ręki i poznawać historię science fiction widzianą niejako od środka.

Oczywiście, biorąc pod uwagę objętość tomu – nieco ponad 240 stron z uwzględnieniem przedmowy i posłowia – twórcy siłą rzeczy muszą ograniczać się do konkretnej perspektywy i przedstawienia tylko wybranego wycinka gatunkowych dokonań. Francuscy autorzy skupiają się przede wszystkim na fantastyczno-naukowej literaturze, podczas gdy inne media też się pojawiają, ale raczej na drugim planie; zdecydowanie dominuje słowo pisane. O ile to samo w sobie można przyjąć jako pewną konieczność, to dużo mniej przychylnie traktuję faktyczne ograniczenie przedstawionych twórców do USA, Anglii i (w mniejszym stopniu) Francji.

Zaloguj się, aby wyłączyć tę reklamę

Reszta świata została ściśnięta na zaledwie sześciu stronach, poświęcony jej fragment sprawia wrażenie w najlepszym razie figowego listka – dość powiedzieć, że z polskich autorów mamy dosłownie jeden akapit przybliżający sylwetkę Stanisława Lema, a o czeskich nie dowiemy się nic poza wzmianką, że ze sztuki Karela Čapka pochodzi słowo "robot". Na szczęście jeśli chodzi o polską fantastykę, niedobory uzupełnia tekst Tomasza Kołodziejczaka – nie ukrywam jednak, że chętnie zobaczyłbym drugi tom tego komiksu, w którym większy nacisk zostałby położony na resztę świata poza USA, Anglią i Francją.

Pewnym minusem dla części odbiorców będzie też nierówne tempo narracji – na początku albumu dostajemy nieśpieszne wprowadzenie, z którym bardzo dobrze współgrają szerokie kadry, jednak im dalej, tym bardziej autorzy przyśpieszają, omówienia kolejnych tematów i zagadnień stają się bardziej skrótowe, a w którymś momencie otrzymujemy wręcz całe strony, gdzie wizerunkom narratorów towarzyszą wręcz ściany tekstu. Takie "gadające głowy" trudno potraktować jako zaletę, nawet jeśli obszerność poruszanej tematyki czyni podobne rozwiązanie najbardziej wydajnym.

Choć nie uznałbym tego za jednoznaczną wadę, to nie do końca podobają mi się niektóre z wyborów, jakich dokonał tłumacz – na przykład przy omówieniu twórczości Lovecrafta Nyarlathotep zostaje określony jako "Kroczący Chaos" (zamiast "Pełzający"), a tytuł jednego z opowiadań Samotnika z Providence został podany jako Potwór na progu (zamiast Coś... albo Rzecz...) – niewykluczone, że jest to wynik tłumaczenia z francuskiej wersji, w której siłą rzeczy pojawiały się nie oryginalne lovecraftowskie wersje tych terminów, a ich przekłady. To zresztą drobiazgi, a generalnie pracę, jaką wykonał odpowiedzialny za tłumaczenie Wojciech Birek, należy pochwalić, a na pewno docenić. Biorąc pod uwagę ogrom występujących w komiksie twórców i autorów, dotarcie do informacji, które z nich ukazały się na polskim rynku i pod jakimi tytułami, musiało wymagać niemałego wysiłku.

Zaloguj się, aby wyłączyć tę reklamę

Ciekawym pomysłem, pozwalającym oszczędzić sporo miejsca, a równocześnie dać czytelnikom dużą dawkę informacji, są pojawiające się na dole niektórych stron zestawienia ważnych serii (literackich i telewizyjnych), filmów, komiksów czy czasopism, choć momentami zarówno sam dobór pozycji jak i sposób ich opisania mogą budzić wątpliwości – na przykład przy niektórych powieściach mamy podany (pod)gatunek do jakiego należą, przy innych – poruszaną w nich tematykę, a przy jeszcze innych – odnoszące się do nich słowa kluczowe.

Od strony graficznej album prezentuje się bardzo dobrze (o ile pominąć nieszczęsne "gadające głowy"). Ostra, wyraźna kreska grafika znanego choćby z takich serii jak All-New Wolverine czy Star-Lord Djibrila Morissette-Phana momentami skręca w stronę surrealizmu lub wręcz psychodeli, ale to jedynie dodaje treści ciekawego posmaku i sprawia, że nie mamy poczucia obcowania z suchym, akademickim wykładem. Choć trudno mówić o fajerwerkach, to całość czyta się naprawdę dobrze.

Materiałów dodatkowych nie ma w tym albumie wiele, ale nadrabiają to jakością. Zamiast galerii szkiców albo alternatywnych okładek dostępne są bowiem wspomniane już obszerne, dziewięciostronicowe posłowie Tomasza Kołodziejczaka zatytułowane Cyberbalonem na Solaris. To historia polskiej fantastyki naukowej, poczynając od oświeceniowych utopii i moralitetów w rodzaju Mikołaja Doświadczyńskiego przypadków, aż po czasy współczesne. Wyczerpujące (na ile jest to możliwe przy takiej objętości) omówienie dziejów gatunku na naszym podwórku stanowi znakomite uzupełnienie zasadniczej treści albumu i jest to element, za który wydawnictwo Egmont należy jednoznacznie pochwalić.

Zaloguj się, aby wyłączyć tę reklamę

Historia science fiction nie jest zapewne pozycją, która zainteresuje wszystkich miłośników komiksów – próżno szukać w niej wartkiej akcji, porywającej fabuły czy efektownej oprawy graficznej. Z czystym sumieniem mogę ją natomiast polecić wszystkim fanom fantastyki naukowej, którzy chcieliby poszerzyć swoją wiedzę na temat historii gatunku, a wolą przystępniejszą formę niż obszerne naukowe opracowania.

 

Dziękujemy wydawnictwu Egmont za udostępnienie albumu do recenzji.

Zaloguj się, aby wyłączyć tę reklamę
8.5
Ocena recenzenta
8.5
Ocena użytkowników
Średnia z 1 głosów
-
Twoja ocena
Mają na liście życzeń: 0
Mają w kolekcji: 0
Obecnie czytają: 0

Dodaj do swojej listy:
lista życzeń
kolekcja
obecnie czytam
Tytuł: Historia science fiction
Scenariusz: Xavier Dollo
Rysunki: Djibril Morissette-Phan
Wydawca: Egmont
Data wydania: 14 lutego 2024
Kraj wydania: Polska
Autor okładki: Djibril Morissette-Phan
Tłumaczenie: Wojciech Birek
Liczba stron: 240
Format: 193mmx260mm
Oprawa: twarda
Papier: kredowy
Druk: kolorowy
ISBN: 9788328161924
Cena: 129,99 zł
Kraj wydania oryginału: Francja



Czytaj również

Ocaleni. Anomalie kwantowe
W twórczości Leo bez zmian
- recenzja
Kajko i Kokosz – Złota Kolekcja. Tom 3
W wojach Mirmiła nadzieja
- recenzja
W Poszukiwaniu Ptaka Czasu #4: Rycerz Bragon
Zaliczony test na rycerza
- recenzja
Skarga Utraconych Ziem. Czarownice #2: Inferno
Dufaux jakiego znamy
- recenzja
Potwór
Pomiędzy przeszłością a szaleńcem
- recenzja

Komentarze


Jeszcze nikt nie dodał komentarza.

Komentowanie dostępne jest po zalogowaniu.