» Recenzje » Reamde - Neal Stephenson

Reamde - Neal Stephenson


wersja do druku

Czytaj to.txt na tysiąc stron

Autor: Redakcja: Alicja 'cichutko' Laskowska

Reamde - Neal Stephenson
Zdarzają się pisarze, którzy pełnię swego talentu realizują w krótkich tekstach: opowiadaniach czy nowelach. Są też tacy, którym na odpowiednie rozkręcenie się potrzeba setek stron. Wśród tych drugich wyjątkowe miejsce zajmuje Neal Stephenson – autor, który regularnie tworzy powieści przekraczające wszelkie objętościowe granice. Reamde – kolejny tysiącstronicowy kolos – potwierdza tylko tę reputację.

________________________


Richard Forthrast jest czarną owcą w swojej licznej rodzinie. Niejasna przeszłość, w której zdarzało mu się przemycać narkotyki, rzuca wyraźny cień na teraźniejszość. Gdyby nie to, Dogde’a można by uznać za prawdziwego szczęściarza: stał się przeraźliwie bogatym producentem najpopularniejszej gry komputerowej. Niestety, jak to zwykle bywa, hakerzy nie potrafią zostawić potężnego MMO w spokoju i cały czas atakują je przy pomocy złośliwego oprogramowania. Jeden z wirusów sprowadzi prawdziwe kłopoty na cały ród Forthrastów.

Reamde to thriller. Trudno kłócić się z faktem, iż koniecznym elementem tego typu powieści jest napięcie, które powinno towarzyszyć czytelnikowi w trakcie lektury – bez niego cała konwencja praktycznie traci sens. Czy Stephensonowi udaje się trzymać odbiorcę w niepewności i pobudzać jego ciekawość? I tak, i nie. Książka, szczególnie na początku, intryguje jako jedna wielka niewiadoma: producent najpopularniejszej i najbardziej dochodowej gry komputerowej na świecie ze swoją usianą błędami młodością, jego nietypowa rodzina z adoptowaną przez brata uchodźczynią z Erytrei na czele, pustoszący serwery wirus… Początkowe zaciekawienie niestety powoli ulatnia się, i to już na przestrzeni pierwszych trzystu stron – poszczególne wątki łączą się i prowadzą do jednoznacznego finału. Stephenson oczywiście zdawał sobie z tego sprawę, więc przygotował dla czytelnika prawdziwą fabularną rewolucję. I tutaj zaczyna się prawdziwy problem. O ile można jeszcze uwierzyć w ten wyjątkowy zwrot akcji (w końcu autor kojarzony jest z fantastyką, toteż jego czytelnicy powinni być przygotowani na zawieszenie niewiary), to trudno pogodzić się z tym, że pisarz w jednej trzeciej objętości Reamde postanawia zacząć zupełnie nową opowieść. Nie ma w tym żadnego literackiego chwytu, nie ma żadnego tricku – Stephenson po prostu bierze bohaterów, których przedstawił odbiorcy w pierwszej części tekstu, po czym zaczyna pisać o zupełnie nowej intrydze. Potężny plot twist jest jednym z regularnie pojawiających się w twórczości Amerykanina motywów, ale nie można bezwarunkowo go akceptować, kiedy burzy spójność tekstu – a tak właśnie dzieje się w przypadku Reamde.

Peanatema, poprzednia powieść Stephensona, miała podobne, wręcz niewiarygodne gabaryty. Podczas lektury można było odnieść wrażenie, że tak wiele miejsca po prostu jest pisarzowi potrzebne, aby mógł popisać się swoją imponującą erudycją. Nie można zapomnieć też o monumentalnej fabule, która rozwijała się długo, ale nieustannie, i bez przerwy wciągała. Reamde, jako tekst oparty na zupełnie innych przesłankach, nie daje Stephensonowi zbyt wielu okazji do pisania o różnych dziedzinach kultury i nauki, ale skłonność do dygresji pozostaje. Mnóstwo opisów broni i szczegółów dotyczących jej działania, elementy wiedzy informatycznej, rozległe fragmenty poświęcone grom MMO – to właśnie dominuje w Reamde. Niestety, Stephenson nie potrafił pomieścić tego wszystkiego w fabularnych ramach, przez co niektóre akapity przypominają wplecione w tekst elementy jakichś instrukcji, poradników czy amatorskich opracowań. Do tego wszystkiego rdzeń powieści, czyli technothrillerowa intryga, popychany jest do przodu przy pomocy monstrualnie rozbuchanych węzłów fabularnych. Niech za przykład posłuży ciągnący się przez setki stron finał: nie dość, że czytelnik zmuszony jest do oglądania każdej sceny z perspektywy kilku bohaterów, to jeszcze każda kolejna ich decyzja opisywana jest w kilku akapitach. Tysiąc sześćdziesiąt stron bitej lektury nie może dziwić: połączenie mrowia dygresji i gadulstwa musiało doprowadzić do tak absurdalnej liczby. Gdyby jeszcze to wszystko miało jakiś konkretny cel, gdyby prowadziło do odkrycia jakiejś fascynującej idei, można by Stephensona usprawiedliwiać. Jednak po zamknięciu Reamde czytelnikowi towarzyszy uczucie, które jest zmorą wszystkich banalnych czytadeł – pustka.

Niestety, to jeden ze smutniejszych wniosków, jaki można wyciągnąć po lekturze – najnowszy tekst jednego z uznanych twórców fantastyki to zwykły zapychacz czasu. Jako taki sprawdza się całkiem nieźle (i możecie wierzyć – pożera tego czasu mnóstwo…). Bohaterowie, jak to zwykle u Stephensona, kreowani są poprzez stopniowe wypełnianie pospiesznie nakreślonego konturu psychologicznego. Pisarz powoli pogłębia swe postaci, a czytelnik może czerpać satysfakcję z rozwoju swoich faworytów. Nic nie można zarzucić też stylowi autora – dynamiczny język sprawia, że te tysiąc stron nie stanowi niewykonalnego zadania, a całość po prostu wciąga. Nawet wtedy, gdy fragment dotyczy handlu w MMO. Trudno też przyczepić się do samego zarysu fabuły (poza dysonansem między początkiem a rozwinięciem i zakończeniem). Intryga jest skomplikowana, ale nie na tyle, by była niezrozumiała, a większość zwrotów akcji jest dobrze przemyślana. Można pokusić się nawet o stwierdzenie, że gdyby poddać Reamde ekstremalnej diecie odchudzającej, można by otrzymać naprawdę solidny, wciągający thriller.

Najnowsza powieść Neala Stephensona na pewno nie jest najlepszym z jego dzieł. Skłonność do skrupulatnego opisywania najdrobniejszych szczegółów, którą zawsze przejawiał, przemieniła się w końcu w nieprzyjemne gadulstwo, owocujące słabym budowaniem napięcia i pustosłowiem. Miłośnicy twórczości pisarza mogą się z Reamde zapoznać, ale ci, którzy dopiero planują zacząć swą przygodę z Amerykaninem, powinni przeczytać najpierw Peanatemę, Cryptonomicon lub Diamentowy wiek – powieści lepsze pod każdym względem. Natomiast tym, którzy poszukują thrillera z grami komputerowymi w tle, zdecydowanie polecam Stan wstrzymania Strossa – tekst klarowniejszy, prostszy, ale też bardziej dynamiczny.
Zaloguj się, aby wyłączyć tę reklamę
5.5
Ocena recenzenta
5.62
Ocena użytkowników
Średnia z 4 głosów
-
Twoja ocena
Tytuł: Reamde
Autor: Neal Stephenson
Tłumaczenie: Wojciech Szypuła
Wydawca: MAG
Data wydania: 27 lipca 2012
Liczba stron: 1072
Oprawa: twarda
ISBN-13: 978-83-7480-257-4
Cena: 89 zł



Czytaj również

Reamde
Jaka piękna katastrofa
- recenzja
Wzlot i upadek D.O.D.O.
Nieśmieszna satyra i pozbawiona fantazji fantastyka
- recenzja
7EW
Komu Księżycem, komu?
- recenzja
7EW
- fragment

Komentarze


~

Użytkownik niezarejestrowany
   
Ocena:
+2
Cena zaporowa.
12-09-2012 20:25
lemon
   
Ocena:
+1
Zależy, gdzie się kupuje. Ja widziałem za 65 zł.
12-09-2012 20:52
earl
   
Ocena:
+1
Do tego dochodzi twarda okładka, co podnosi cenę o jakieś 8-10 zł. Ale cena, przynajmniej podana przez lemona, jakaś zbyt wysoka nie jest - 800-stronicowe Kingi można kupić za 50 zł, więc książka mająca 270 stron więcej zasługuje też na wyższą cenę.
12-09-2012 21:33
~

Użytkownik niezarejestrowany
   
Ocena:
+1
Jak dotąd wiekszość recenzentów jednogłośna, wow...
12-09-2012 22:26
~

Użytkownik niezarejestrowany
   
Ocena:
+1
A mnie ciekawi, ile ocenia się książkę, a ile Stephensona - innymi słowy, jaką ocenę dostałaby z innym nazwiskiem na okładce.
13-09-2012 08:23
kurp
   
Ocena:
+1
Wydawało mi się, że będę polował na tę książkę bez względu na opinie, ale im więcej recenzji czytam, tym gorzej to wygląda. Nie za to lubię Stephensona. A cena wydaje się przesądzać...
13-09-2012 09:16
~

Użytkownik niezarejestrowany
   
Ocena:
+1
Tylda, też daję 5/10, a to pierwszy mój kontakt ze Stephensonem.
13-09-2012 12:42
ThimGrim
   
Ocena:
+1
Yeah! Wreszcie ostatnia strona. Ekhm...

To prawda, że książka jest mooocno przegadana (imho: mogłaby mieć nieco ponad 700 stron a ma ich 1060) ale ze względu na pomysł autora na fabułę uważam, że nie jest ona zupełnym średniakiem zasługującym na ocenę 5/5,5. Tym bardziej biorąc pod uwagę zupełnie nie średniacką ilość stron do przełknięcia :P.

To co zasługuje na uznanie to opis T'rain'u- czyli gry mmorpg wokół, której rozgrywa się cała akcja. Plus oczywiście pomysł na intrygę szpiegowsko-sensacyjną z T'rain w tle.

No i jak się ktoś jara bronią to też powinna mu książka styknąć.

Aha, no i jak to w przypadku Stephensona i jego detalicznego opisywania każdego najmniejszego (aż do przegięcia) problemu- można się co nieco dowiedzieć o różnych ciekawych ciekawostkach.

To mogłaby być naprawdę dobra powieść gdyby nie to, że jest nieziemsko rozwleczona.

Przy ocenie 7 myszka sama zjeżdża mi na 6,5 więc tyle jestem zmuszony dać.
20-10-2012 22:19

Komentowanie dostępne jest po zalogowaniu.

ZAMKNIJ
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.