Oko za oko - Patrick Senecal

Moralność zemsty to temat poruszany w literaturze już od czasów starożytnych i niezmiennie budzi on emocje, więc jest on świetną bazą dla psychologicznego thrillera. Z tego powodu jest również bardzo wyeksploatowany, występuje więc ryzyko popadnięcia w schematyzm. Na szczęście Patrickowi Senécalowi udało się stworzyć niezwykle poruszającą historię.

Zamożny, kanadyjski chirurg Bruno Hamel był spokojnym, kochającym rodzinę człowiekiem, a także pacyfistą. Wszystko zmieniło się, gdy ktoś zgwałcił i zabił jego córeczkę. Kiedy sprawca zostaje ujęty, w głowie lekarza rodzi się plan zemsty. Porywa on mordercę z radiowozu, by uwięzić go w domku na odludziu i ogłosić, że zamierza go torturować przez siedem dni, a następnie zgładzić i oddać się w ręce policji. Ta jednak nie zamierza bezczynnie czekać – trwają prowadzone przez sierżanta detektywa Mercure’a poszukiwania, mające na celu odnalezienie obu mężczyzn, nim Brunon zrealizuje swoje zamiary. Jednocześnie przez kraj przetacza się dyskusja o słuszności działań podjętych przez Hamela.

Miarą jakości stworzonego przez kanadyjskiego autora dreszczowca jest fakt, że czytelnik praktycznie do samego końca nie może być pewnym odpowiedzi na pytanie: czy Hamelowi uda się doprowadzić swój plan do końca? Napięcie wzrasta stopniowo, a kolejne etapy rozgrywki pomiędzy porywaczem a władzami powodują szybsze bicie serca . I choć to nie akcja stoi tu na pierwszym planie, nie pojawiają się również widowiskowe, sensacyjne sceny akcji, to książka wciąga i nietrudno popaść w syndrom "jeszcze jednej strony", szczególnie w końcówce – gdy pozornie zwyczajne sytuacje zmieniają się w wojnę nerwów, w żyłach czytelnika zaczyna krążyć adrenalina, a ciekawość nie pozwala odłożyć książki na półkę, aż nastąpi rozstrzygnięcie.

Choć Oko za oko jest dobrym thrillerem jego główna zaleta leży w psychologicznej głębi wykreowanej sytuacji, co nie zawsze towarzyszy temu gatunkowi. Śledząc akcję na przemian z perspektywy Hamela i Mercure’a możemy obserwować zmiany, stopniowo zachodzące w nich obu pod wpływem długotrwałego napięcia. Bardzo przekonująco oddane zostały również wpływ pragnienia zemsty na ludzkie zachowanie i chaos w umyśle porywacza wywołany konfliktem jego starych przekonań z żądzą mordu oraz kolejne fazy umierania, które przechodzi torturowany gwałciciel. Osobowość bohaterów jest więc bardzo starannie ukształtowana, rozbudowana i wielowymiarowa. Również postacie drugoplanowe, a nawet epizodyczne, mają cechy charakterystyczne i łatwo zapadają w pamięć.

Autor nienachlanie zadaje również niełatwe pytania odnośnie zemsty, jej słuszności i celowości. Ustami różnych bohaterów przedstawia argumenty obu stron konfliktu, samemu pozostając neutralnym. I choć ostatecznie z treści można wywnioskować jego opinię na ten temat, to w zakończeniu nie znajdziemy żadnego morału.

Oko za oko to bardzo dobry przykład na to, że da się połączyć trzymającą w napięciu akcję z psychologiczną głębią, co nie udało się choćby w niedawno wydanych Myszach i kotach . Zdecydowanie polecam miłośnikom tak jednego jak drugiego, szczególnie jeżeli przedkładają również nerwów psychologiczne zmagania nad fajerwerki i strzelaniny.