» Artykuły » Inne artykuły » Nocne dyskusje o... bestsellerach roku 2007

Nocne dyskusje o... bestsellerach roku 2007


wersja do druku
Autor: Redakcja: Beata 'teaver' Kwiecińska-Sobek

senmara: Koniec roku wiąże się z różnymi dyskusjami, wyborami książek roku czy podsumowaniami: co czytaliśmy i jakie pozycje są godne polecenia. O ile gustów czytelniczych jest dużo i większość dyskusji zaczyna się i kończy na kwestii gustu, niektórych danych nie da się zamknąć w tych ramach. Bo są rzeczy obiektywne, takie jak sprzedaż książek wyrażona w liczbach.
Kilka dni temu znaleźliśmy rankingi sprzedaży książek polskojęzycznych, zagranicznych i literatury faktu (Bestsellery roku 2007, Rzeczpospolita). To oczywiście wzbudziło naszą ciekawość i na liście książek, które sprzedawały się w Polsce najlepiej, zaczęliśmy szukać fantastyki.

M.S.: Choć okazało się, że w tymże rankingu dominują pozycje ze zgoła innych gatunków niż te, które nas interesują, pojawiło się też kilka książek fantastycznych.
W literaturze polskiej, co jest dla mnie pewnym zaskoczeniem, wciąż króluje Andrzej Sapkowski - jego ostatnia książka, wydana w 2006 Lux Perpetua, sprzedała się w zeszłym roku w ponad 44 000 egzemplarzy i zajęła 7 miejsce. Duży sukces! Widać, że Sapkowski wciąż jest żywy.

senmara: Ale Lux perpetua to już chyba nie fantastyka? Według mnie osiągnęła tak wysoki wynik dlatego, że sięgnęli po nią także czytelnicy nie gustujący w fantastyce. Cykl jest namiętnie czytany przez chyba wszystkich moich znajomych z bractw rycerskich. Oczywiście ci, którzy czytają fantastykę i zostali "zauroczeni" jeszcze za czasów "fantastycznego Sapka" również go kupili.

M.S.: Niemniej, Andrzej Sapkowski wciąż jest kojarzony jako "fenomen polskiej fantastyki" i nigdy ani on, ani nikt inny (a przynajmniej ja nic o tym nie słyszałem) nie próbował walczyć z tym wizerunkiem. Ja bym Lux perpetua zaliczał jednak do "naszej" działki. Nie zapominaj, że ona, podobnie jak cała trylogia husycka, sprzedawana jest jako książka fantastyczna - we wszystkich księgarniach i Empikach, jakie miałem okazję odwiedzić, umieszczano ją w regałach z fantastyką, nie powieściami historycznymi. Najwyraźniej, nawet jeśli to nie pomogło, z pewnością nie zaszkodziło. Można więc uznać to za pewien sukces - w końcu nasz gatunek zawsze był postrzegany jako nieco niszowy i niedoceniany.

senmara: Dziewiętnaste i dwudzieste miejsce zajmują kolejno: Andrzej Pilipiuk z Czerwoną Gorączką (22 tys. egzemplarzy) i Jarosław Grzędowicz z drugim tomem Pana Lodowego Ogrodu (21 tys. egz.). Co prawda wpływ na to mogą mieć daty wydania (Czerwona gorączka była wydana pół roku wcześniej) a Pana Lodowego Ogrodu 2 nie wszyscy zdążyli kupić, ale idą "łeb w łeb".
Aż kusi, by odgrzebać dyskusję o książkach „pilipiukowych”. Nie da się ukryć, że Pana Lodowego Ogrodu 2 niektórzy zaliczają do ambitniejszej literatury, autor może się poszczycić nagrodami za nią, a twórczość Pilipiuka porównywana jest do "rzemieślniczej roboty" i fani częstokroć tłumaczą swój entuzjazm mało merytorycznie - „a mnie i tak się podoba”. Ale jak widać niezależnie od ambicji i dyskusji internetowych, ludzie kupują obu autorów. Zakładam, że czytelnicy Pilipiuka nie mają obiekcji, by sięgnąć także po Grzędowicza. Natomiast "ambitniejsi" fani Grzędowicza nie zawsze sięgną po Pilipiuka.

M.S.: Jednak zauważ, że PLO to największy i jedyny słynny cykl Grzędowicza, natomiast Czerwona gorączka stanowi raczej uboczny produkt Pilipiuka, będący pożywką dla zatwardziałych fanów.

senmara: A mimo to świetnie się sprzedaje. Na liście 25 najlepiej się sprzedających polskich książek z fantastycznych tylko te trzy tytuły są wymienione.

M.S.: To tylko świadczy o popularności Pilipiuka. Skoro jego dość niszowy zbiorek opowiadań zdobył taką popularność, to co by się stało, gdyby wydał w zeszłym roku jakiegoś Wędrowycza?
To jednak będziemy mogli stwierdzić dopiero za rok, bo wtedy będą znane wyniki sprzedaży kolejnego tomu przygód znanego egzorcysty, a mianowicie 12 prac Jakuba Wędrowycza.

senmara: W zasadzie już wydał - w połowie grudnia było wydanie "Wędrowyczów" w nowej szacie graficznej, ale chyba nie zdążyło podskoczyć do takiego poziomu.

M.S.: Zwłaszcza że były to tylko wznowienia – do ich pojawienia fani pisarza już dawno zdążyli się zaopatrzyć w poprzednie wydania. Wznowienia z zasady gorzej się sprzedają niż pozycje "po premierze".

senmara: To prawda, zakładam że nowe wydania kupili nowi czytelnicy, bo "starzy" mieli już swoje książki.

M.S.: Co też się przełożyło na gorsze wyniki sprzedaży; to byłby cud, gdyby jakieś wznowienie trafiło do tego rankingu.

senmara: Niestety, do pierwszego miejsca na liście najlepiej sprzedających się polskich książek (63 tys) uzyskała Zapalniczka Joanny Chmielewskiej) wciąż im daleko. Co do Chmielewskiej to się nie dziwię, od lat jest bardzo popularna, z tego co słyszałam nie tylko u nas ale i za wschodnia granicą.

M.S.: Chmielewska pisze literaturę mocno popularną, trafiającą w gusta najliczniejszej rzeszy naszych rodaków, toteż nie ma co się dziwić, że to ona króluje. Książki fantastyczne, niemalże z definicji niszowe, mogą poczytać sobie za sukces samo pojawienie się w takim rankingu.

A tak nawiasem mówiąc, Pilipiuk też jest popularny za granicą, tyle że południową (Czechy). Z kolei Sapkowski święci triumfy w kilku państwach Europejskich; na przykład w Hiszpanii kilka lat temu otrzymał prestiżową nagrodę fantastyczną, takiego "Zajdla" zza Pirenejów...

senmara: Jeszcze bardziej wybiły się książki związane z religią: 850 tys. sprzedanych egzemplarzy Świadectwa Kard. Stanisława Dziwisza powoduje, że naprawdę czuję się "niszowo".

M.S.: Fakt - z tym nawet nie ma co się mierzyć. Zwłaszcza, że następna pozycja ma na koncie dopiero 170 000 sprzedanych egzemplarzy (nota bene z tego samego podwórka - widać, że jednak wciąż mieszkamy w mocno katolickim kraju; o ile się nie mylę, nawet szósty tom Harry'ego Pottera nie może się pochwalić takimi wynikami sprzedaży).

senmara: Jeśli jesteśmy przy liczbach, na stronie wydawnictwa Mag pojawiła się informacja o sprzedaży Najstarszego, który został nominowany do tytułu Asa Empiku 2007 za sprzedaż na poziomie 24,5 tys egzemplarzy . Nie mogłam się powstrzymać żeby o tym nie wspomnieć- sądzę, że zaawansowana reklama, filmy itp., bardzo wpływają na sprzedaż, bo książkę kupują wtedy czytelnicy także spoza grona miłośników fantastyki.

M.S.: Dokładnie! I wydawcy doskonale zdają sobie z tego sprawę, wydając wraz z premierą filmu jego książkowy pierwowzór (oczywiście, jeśli istnieje – choć i to nie stanowi takiego problemu, bo czasem powstają książki ewidentnie na podstawie filmu – vide Beowulf), nierzadko w dwóch wersjach: "normalnej" i "filmowej". Tak było z Gwiezdnym pyłem, tak było z takimi klasykami, jak Opowieści z Narnii czy niedawno nakręconym Złotym kompasem.

senmara: Hmmm... to pewnie za rok na tej liście będzie Jestem legendą. Ostatecznie Asem Empiku 2007 zostały Dzieci Hurina - sądzę, że kupili go wszyscy "tolkieniści".

Skoro jesteśmy przy literaturze zagranicznej, to zerknijmy na tę listę. Po wszelkich Mikołajkach i Diabłach ubierających się u Prady nadchodzi kolej na.... Komórkę Stephena Kinga! Jakby nie patrzeć jest on Bilem Gatesem wśród pisarzy. Co prawda u nas nie przebije książek o życiu Jezusa czy wyznań księży, ale też sprzedaje się całkiem nieźle - 35 tys egzemplarzy. Lepiej niż Miłość w czasach zarazy, którą się zaczytują chyba wszyscy mi znani poloniści. Przebił nawet Paulo Coelho i Złodzieja czasu Terry’ego Pratchetta. Popatrz na Zimistrza wydanego pod koniec listopada - zaledwie w miesiąc prawie 24 tys. egzemplarzy!
Co prawda okres świąteczny drenuje wszystkie księgarnie, więc wydawanie pod koniec listopada to dobry interes. Trzeba się tylko przebić się przez natłok konkurencji, a Pratchett ma dobrą pozycję. Nasze serwisowe recenzje książek Pratcheta chyba nie schodzą poniżej 5/6.

M.S.: Akurat sukces Kinga niespecjalnie mnie dziwi – w końcu w naszym kraju nie brakuje zarówno jego oddanych fanów, jak i ludzi, którzy chętnie od czasu do czasu poczytają coś, co wyszło spod jego pióra.

Natomiast sukces Pratchetta jest pocieszający. W tym roku wydano trzy jego książki i wszystkie trafiły do tego rankingu, zajmując miejsca według określonego klucza: czym wcześniej wydana, tym nieco wyższa pozycja. Zapewne gdyby zostały wydane w tym samym czasie, ich wyniki sprzedaży byłyby podobne. Świadczy to o tym, że w naszym kraju istnieje liczna grupa zagorzałych fanów tegoż Anglika, którzy rzucają się na jego książki, gdy tylko się one ukażą. Warto przy tym dodać, że w powieściach ze Świata Dysku zaczytują się nawet ci, którzy normalnie unikają fantastyki.

senmara: To prawda, ale chyba to samo da się powiedzieć o innych autorach i ich książkach, którzy trafili na listę rankingową. Być może właśnie sukcesem jest fakt, że ich książki zaczęli kupować także czytelnicy spoza grona "fantastycznego". Poza tym Terry Pratchett jest czymś, co się określa "dojną krową" (brzmi niezbyt dystyngowanie, ale oddaje sens). Mianowicie każdy tytuł sprzedaje się dobrze i jest przez czytelników poszukiwany. Utrzymuje stały poziom. Innym rodzajem produktu jest na przykład "gwiazda", która w krótkim czasie osiąga spektakularny sukces, choć wcześniej nikt o niej nie słyszał i nie czytał. Tym mianem mogłabym określić pierwszą część Pana Lodowego Ogrodu, która osiągnęła więcej, niż ktokolwiek się spodziewał.

Moim zdaniem czytając rankingi nie należy się nimi kierować przy wyborze książki dla siebie (no, chyba że ktoś chce być trendy). To co kupują inni, wcale nie musi być wyznacznikiem tego, co jest dla nas najlepsze. Ale skoro takie rankingi są zrobione, to oprócz złożenia gratulacji autorom "gwiazd" możemy się zastanowić, co z tych danych wynika. A sprzedają się książki autorów znanych i sprawdzonych, dobrze reklamowane oraz… niestety, niefantastyczne.


W dyskusji podparliśmy się danymi z artykułu Andrzeja Rostockiego Bestsellery roku 2007, Rzeczpospolita

Komentarze


~Neratin

Użytkownik niezarejestrowany
    chyba trochę nieuważnie czytaliście ranking Rzepy...
Ocena:
0
"M.S.: Co do Tolkiena: chyba nie jest on tak popularny, skoro nie trafiły one na listę bestsellerów. Zastanawiające."

6. J. R. R. Tolkien „Dzieci Hurina”. Tłum. Agnieszka Sylwanowicz (Amber) – 63 280 egz.

Jest to więc sprzedaż na poziomie Chmielewskiej, co oznacza że jest _bardzo_ popularny.
18-02-2008 14:47
teaver
   
Ocena:
0
Do czego to doszło - Tolkien uzdę w uzdę z Chmielewską...
18-02-2008 15:20
senmara
   
Ocena:
0
Racja Neratin. Dzięki za czujność
18-02-2008 15:21
M.S.
    Faktycznie
Ocena:
0
Art był źle sformatowany i niezauważyliśmy dzieła Tolkiena. Przepraszam za gapiostwo.
18-02-2008 16:19
Rheged
   
Ocena:
0
"Ale Lux perpetua to już chyba nie fantastyka? Według mnie osiągnęła tak wysoki wynik dlatego, że sięgnęli po nią także czytelnicy nie gustujący w fantastyce."

Albo ja czegoś nie rozumiem, albo ktoś tu nie ma pojęcia o czym mówi. Jak to przeszło przez redakcję? I czy to oznacza, że jak milion fantastów przeczyta "Zbrodnię i karę", to stanie się ona fantastyką? Bo z tej wypowiedzi wynikają takie kwiatki.
19-02-2008 00:59
senmara
    Rheged:
Ocena:
0
"Według mnie osiągnęła tak wysoki wynik dlatego, że sięgnęli po nią także czytelnicy nie gustujący w fantastyce."


Nie staje się fantastyką. Z tym, że ksiażka fantastyczna w Polsce nie ma szans na dużą sprzedaż, jeśli nie sięgną po nią czytelnicy z innego kręgu niż fantastyka. Bo czytelników fantastyki jest stosunkowo mało.

Jaśniej?
19-02-2008 08:27
~Neratin

Użytkownik niezarejestrowany
   
Ocena:
0
"Z tym, że ksiażka fantastyczna w Polsce nie ma szans na dużą sprzedaż, jeśli nie sięgną po nią czytelnicy z innego kręgu niż fantastyka. Bo czytelników fantastyki jest stosunkowo mało."

Teza niewątpliwie prawdziwa, choć mało odkrywcza ;)

Natomiast nie zgodziłbym się z pierwotną opinią na temat 'Lux perpetua' - bo podejrzewam że przede wszystkim sięgnęli po nią czytelnicy fantastyki, z sentymentu dla autora.

Biorąc pod uwagę, że sprzedaż wszystkich 'wiedźminów' przekroczyła milion egzemplarzy, w tym roku Tolkien poszedł w 60 tys., Pratchett w sumie w 80 tys., zaś książki z 'Fabryki Słów' schodzą regularnie w 10k-20k nakładu, powiedziałbym że do wyjaśnienia sprzedaży 44 tys. egzemplarzy nie potrzeba czytelników spoza 'getta'.
19-02-2008 09:12
senmara
   
Ocena:
0
To nie wiem dlaczego, ile razy jestem na konwencie autorzy fantastyki mówią, że ksiażki się nie sprzedają :) (nie, nie będę podawała nazwisk) a bywają i wywiady zakończone słowami "kupujcie nasze książki".

44 tys. to jest dużo, ale nie przebiją nakładu książek typu Jezus z Nazaretu.
19-02-2008 09:51
~czyste zuo

Użytkownik niezarejestrowany
   
Ocena:
0
drodzy dyskutanci
weźcie proszę pod uwagę, że Lux perpetua ukazała się w 2006 r. - i wtedy sprzedano jej ok 80 tys. - czyli razem daje to jakieś 120.000 egzemplarzy.
IMHO nieźle

19-02-2008 11:38
~Neratin

Użytkownik niezarejestrowany
    bo i autorów mamy dużo
Ocena:
0
więc wszyscy po 20 tys. sprzedawać się nie mogą.

To nie te czasy, gdy rocznie ukazywało się 5 czy 6 nowych książek polskich autorów.
19-02-2008 11:54
senmara
   
Ocena:
0
Czy kupujecie ksiażki na zasadzie: ta albo ta? Hmm... najczęściej spotykana przeze mnie opcja to: kupuję wszystko co mi jest potrzebne, a potem niech dzieje sie co chce :)

Ale rzeczywiście, gdy w repertuarze pojawiało się 5-6 książek, to siłą rzeczy kupowało się "wszystko"
19-02-2008 12:01
Rheged
    Re: senmara
Ocena:
0
"Nie staje się fantastyką. Z tym, że ksiażka fantastyczna w Polsce nie ma szans na dużą sprzedaż, jeśli nie sięgną po nią czytelnicy z innego kręgu niż fantastyka. Bo czytelników fantastyki jest stosunkowo mało."

Dobrze, to na to pytanie odpowiedziałaś. A teraz odpowiedz na pytanie:
Czy Lux perpetua to jest fantastyka?
Czy saga wiedźmińska jest fantastyką?
Czy PLO jest fantastyką?
Czy twórczość Lema (nie mówię tu o publicystyce i filozoficznych dziełach) jest fantastyką?

Podpowiedź: jeśli na którekolwiek pytanie odpowiedziałaś "nie", to dyskusja nie ma sensu.
19-02-2008 13:22
senmara
   
Ocena:
0
Kilku redaktorów u mnie w firmie (poloniści, politolodzy itp, ale pracują w gazecie z branży komunalnej) pożyczało sobie Lux perpetuę. Oni twierdzą, że to nie jest fantastyka.
Ja LP nie zdzierżyłam i nie przeczytałam, ale zawsze zwracam baczną uwagę na to, co czytają i co sądzą na ten temat.

Z tego co zrozumiałam Sapkowski "zrezygnował z tworzenia światów alternatywnych na rzecz możliwie wiernego odtworzenia realiów historycznych".

Nie wiem, na ile to jest powieść na miarę powieści historycznej a'la Sienkiewicz (niektórzy też tak uważają) a na ile fantastyką.

Rozumiem świetnie Twój zabieg i postawienie LP w towarzystwie innych powieści które są fantastyką. Jednak co do samej LP zapewne wiele osób ma obiekcje. Ja w to nigdy sie nie wgłębiałam, dlatego też w dtyskusji zostawiłam to w formie pytania. Pewnie takie zadaje sobie więcej czytelników.

LP została przez wydawnictwo świetnie sprzedana: grono fantastyczne poszło za nazwiskiem, czytelnicy spoza - na zapowiedzi, które podkreślały historyczność a nie fantastykę.




19-02-2008 13:55
Rheged
   
Ocena:
0
Jednak fantastyki nie dało się uniknąć w trylogii husyckiej. AS faktycznie przekopał się przez źródła historyczne, dobrze odwzorował dziejowe fakty, sytuację geopolityczną. Jest to ewidentnie powieść para-historyczna. Ale akcent położę tu na "para", jako, że mimo wszystko jest to pewien subtelny rodzaj alternatywy (fabuła, główni bohaterowie, etc. nie przydarzyli się światu, ich umiejętności, możliwości też nie pasują do realiów czysto historycznych), a to już fantastyka.

A to, że wiele osób ma obiekcje co do gatunku literackiego, to nie ma znaczenia. Są niezaprzeczalne elementy, które trylogię husycką łączą z fantastyką.
19-02-2008 14:05
Furiath
    Rheged
Ocena:
0
Napisałeś:

"Podpowiedź: jeśli na którekolwiek pytanie odpowiedziałaś "nie", to dyskusja nie ma sensu."

Dyskusja istotnie nie ma sensu, gdyż nie jesteś przygotowany do roli dyskutanta, tylko do roli retora, co dałeś dowód właśnie takim wpisem.

Opowieść para-historyczna ma tyle samo z fantastyką wspólnego, co Kraina Traw, Alchemik, czy komiks Dilberta. Nie wszystko, gdzie pojawia się element fantastyczny np. czary, czy wymyślone zdarzenia to fantastyka. I fachowcy nie twierdzą, że Lux Perpetua nie ma nic wspólnego z fantastyka, ale z pewnością nie jest przedstawicielem tego gatunku.

Sapek zrobił to, o czym marzy tak wielu polskich autorów wstydzących się, że piszą fantastykę - odszedł od niej na rzecz "bardziej ambitnej literatury" i zyskał rzesze fanów pozafantastycznych a mnóstwo starych fanów, którzy wychowani na świetnym Wiedźminie i tak kupują wszystko, co wyjdzie spod jego pióra.

I wybacz, ale autorytet ludzi, którzy zawodowo zajmują się literaturą, jej klasyfikacją i przeczytali na ten temat kilkaset razy więcej artykułów od Ciebie oraz tony ksiązek fantastycznych i niefantastycznych, są dla mnie wiarygodniejszym źródłem, niż typowy polski student, któremu "coś się wydaje" i będzie sposobem onetowym toczył bój zacięty o swoje zdanie do upadłego.
20-02-2008 15:21
Rheged
    Re: Furiath
Ocena:
0
Jeśli opierasz swoje decyzje na autorytecie kogokolwiek, to proszę bardzo. Mnie to nie bawi. Lepiej byś nie bił piany i przytoczył argumenty, które świadczą, iż trylogia husycka nie jest fantastyką. Argumenty ad personam typu "typowy polski student; oni przeczytali więcej" to chyba nie w dyskusji na, ekhem, poważnym portalu fantastycznym do jakiego Polter chciałby pewnie aspirować, nieprawdaż?

Aha - o czarach nie wspominałem w swojej wypowiedzi. Co zaś do powieści "para-historycznej" zgadzam się, że nie zawsze jest to fantastyka. Wtedy, gdy nie pojawia się w takich powieściach alternatywa wobec opisywanej historii świata (kiedy nie ma w niej żonglerki zdarzeniami nieistniejącymi, które wywołały odczuwalny skutek i potoczyły losy świata inaczej - nie wiem, czy jestem precyzyjny), rzeczywistości (a w trylogii husyckiej jednak się ona pojawia), to nie jest to fantastyka.

I co masz na myśli mówiąc o "literaturze bardziej ambitnej"? Chodzi Ci o "Dialogi" Platona może?
20-02-2008 23:40
senmara
   
Ocena:
0
Zakładam, ze punktem wyjścia może być określenie, czy trylogia husycka należy do "historical fiction" czy "fantasy fiction" czy jeszcze czegoś innego. Osobiście nie jestem aż taką fanką, żeby wyszukiwać powiązania i szufladkować, ale spotkałam sie z określeniami, że trylogia to historical fiction i powinny być rozpatrywane jako inny obszar. Być może to tylko reklama strony nie-fantastycznej, ale jest ona równie popularna co pro-fantastyczna, tylko, że ta pierwsza nie wypowiada sie na portalach fantastycznych.

Powiedzmy sobie szczerze, autorzy często "odpływają" od ogólnych podziałów, a jeden z autorów, z którymi ostatnio rozmawiałam powiedział, że był zdziwiony iż wydawnictwo a potem czytelnicy "przydzielili go" do fantastyki.
25-02-2008 10:41
El Brujo
   
Ocena:
0
Trylogia husycka to zdecydowanie fantasy historyczna. Zresztą potwierdza to sam Sapkowski. :)
18-03-2008 00:46

Komentowanie dostępne jest po zalogowaniu.

ZAMKNIJ
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.