string(15) ""
» Blog » Korbacz czy Kiścień?
31-08-2021 15:16

Korbacz czy Kiścień?

W działach: D&D, broń | Odsłony: 136

Korbacz czy Kiścień?

Zbierając materiały do kolejnej notki blogowej przypomniało mi się jak dawno temu kumpel na sesji zaczął kręcić inbę o oręż składający się ze styliska (trzonka) połączonego łańcuchem z kolczastą kulką. "Hurr durr żaden korbacz, one się nie znajo przeca to kiścień". W sumie nigdy tego nie weryfikowałem, a w 4e i 5e przemianowano trzecioedycyjny korbacz na kiścień. Do wczoraj wszystko wydawało mi się jasne i klarowne, ale pokusiło mnie, żeby zobaczyć, co mi wujek Google pokaże. No i jak widzicie na załączonym obrazku, mocno się zdziwiłem.

No i pomyślałem sobie: "OK, trzeba sięgnąć po profesjonalną literaturę":

1) W. Kwaśniewicz - 1000 słów o broni białej i uzbrojeniu ochronnym:

Kiścień − zob. korbacz.

Korbacz − forma bicza bojowego, składającego się z drewnianego trzonu i przymocowanej do niego za pomocą łańcucha lub rzemieni żelaznej kuli z ostrymi zadziorami, nabitego gwoździami drąga czy dużej kości (np. półszczęka końska). Broń tę używała w średniowieczu plebejska piechota oraz w XVII w. kozacy zaporoscy.

2) M. Gradowski, Z. Żygulski - Słownik polskiej terminologii uzbrojenia historycznego:

Kiścień − broń złożona z metalowej kuli, zwykle pokrytej guzami i kolcami, zawieszonej na rzemieniu bądź łańcuchu przytwierdzonym do drzewca o długości nie przekraczającej 1 m. Broń ta stosowana już w okresie wczesnohistorycznym, zwłaszcza na Rusi, rozpowszechniła się w formacjach plebejskich podczas wojen husyckich w XV. Niekiedy na jednym drzewcu zawieszano kilka łańcuchów z kulami. Kiścieniem nazywa się także broń składającą się z końskiej szczęki przymocowanej do drzewca.

Korbacz brak takiego przedmiotu.

Bądź tu mądry i pisz wiersze!

AKTUALIZACJA 16.09.2021

(prawdopodobnie) W. Kopaliński, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych (1968?)

(brak hasła: kiścień)

WIkisłownik podsunął mi kilka wskazówek dot. korbacza (penis byka ( ͡° ͜ʖ ͡°)):

H. Sienkiewicz, W pustyni i puszczy (rozdział VIII): To rzekłszy Idrys uderzył wielbłąda korbaczem, a za jego przykładem poszli inni. Przez jakiś czas słychać było tylko tępe razy grubych batów, podobne do klaskania w dłonie, i okrzyki: yalla!

Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN:

Słownik języka polskiego, red. Jan Karłowicz, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki, t. II, Warszawa 1900–1927, s. 343 i 472.

Zastanawiam się teraz jak doszło do tego, że bat /penis byka został pomylony z kolczastą kulką przyczepioną na łąńcuchu do drewnianego trzonka. Możliwe, że to wszystko wina Tuska Warhammera:

(Warhammer Fanstasy Roleplay, Edycja Polska, Podręcznik Główny, 1988?)

(Warhammer Fanstasy Roleplay, Edycja Polska, 2005)

 

 

1
Notka polecana przez: Exar
Poleć innym tę notkę

Komentarze


Aesthevizzt
   
Ocena:
+1

Gość przy stanowisku z bronią w Biskupinie powiedział, że korbacz i kiścień zaliczają się do cepów bojowych. Kiścień to broń wywodząca się ze wschodu (Ruś). Ciekawym przykładem kiścienia jest końska żuchwa na rzemieniu. Wbrew pozorom końska szczęka jest dość wytrzymała i jest w stanie zadawać paskudne rany nieopancerzonym/słabo opancerzonym przeciwnikom. Pan dodał, że na turniejach (pokazach) nie używa się broni obuchowych, bo można nimi spore kuku zrobić. Co do korbacza, więcej niż jeden bijak (kula) jest dość niepraktyczne, bo wtedy broń robi się nieprzewidywalna i atakujący sam może sobie krzywdę zrobić.

12-09-2021 20:15
Aesthevizzt
   
Ocena:
0

Aktualizacja o słowniki i WFRP

16-09-2021 16:09

Komentowanie dostępne jest po zalogowaniu.