» Recenzje » Mistrz i Małgorzata

Mistrz i Małgorzata


wersja do druku

Komiks po nic

Autor: Redakcja: Kuba Jankowski

Mistrz i Małgorzata
Po co adaptować znaną, acz ciężką i obszerną powieść na komiks?
a) Żeby umożliwić zapoznanie się z jej treścią czytelnikowi niedostatecznie zdeterminowanemu, by czytać oryginał.
b) Żeby dokonać interesującej reinterpretacji lub wzbogacić dzieło o jakąś wartość dodaną.

Adaptatorom Mistrza i Małgorzaty nie udaje się ani jedno, ani drugie.

Fabuła książki Michaiła Bułhakowa, na której motywach oparli swój komiks Zasławski i Akiszyn, jest zakręcona jak świński ogon. Oto w radzieckiej Moskwie pojawia się Szatan przedstawiający się jako Woland – mistrz czarnej magii. Czytelnik obserwuje, jak za jego sprawą kolejni przedstawiciele moskiewskiej śmietanki literackiej albo mocno dosłownie tracą głowy, albo trafiają do przybytku dla obłąkanych.

Zaloguj się aby wyłączyć tę reklamę

Równolegle poznajemy historię tytułowego Mistrza – niespełnionego pisarza, który spalił manuskrypt swojej powieści o Poncjuszu Piłacie i z obawy przed skutkami własnej depresji odsunął od siebie swoją miłość, Małgorzatę. Ta jednak nie dała sobie z ukochanym spokoju. Bynajmniej.

Wikipedia czy podporządkowany programowi nauczania szkolny polonista powiedzieliby, że powieść Bułhakowa jest satyrą na Związek Radziecki i ślepą wiarę w ateizm, pomimo podsuwanych bohaterom pod nos dowodom na istnienie sił wyższych. W podporządkowaniu się tej jednej wykładni giną jednak inne, równie ciekawe wątki: frapująca zabawa historią Piłata, który zawiązuje szczególną więź z Jezusem i w interesujący sposób odreagowuje swoje wyrzuty sumienia, brudząc sobie umyte uprzednio ręce; atmosfera grozy i groteskowego horroru o wielkim potencjał inspirującym (dała impuls m.in. The Rolling Stones do nagrania Sympathy for the Devil); metafizyczny aspekt uczucia dwójki tytułowych bohaterów.

Warto też pamiętać, że Bułhakow nie dokończył pisać tej książki. To, co znamy, to wersja przedfinalna. Autor zmarł, zanim doszlifował swój diament. Życie spłatało mu figla, zabierając go z tego świata tak samo, jak Woland zabiera w finale ze sobą Mistrza. Tyle że Bułhakowowska "Małgorzata" przeżyła swojego "Mistrza" i dołączyła do niego dopiero w późniejszym terminie.

Adaptacja Zasławskiego i Akiszyna jest bardzo wierna oryginałowi. A przynajmniej stara się być, na tyle, na ile pozwala jej ograniczona objętość. Mistrz i Małgorzata to kolubryna o rozmiarach typowych dla klasycznej prozy rosyjskiej, przy czym trudno zarzucić jej napchanie jakąkolwiek tekstową watą. Ktokolwiek zna powieść może natychmiast stwierdzić, że tej historii do liczącego sto dwadzieścia stron komiksu okroić się nie da. Żeby obronić się adaptacją, trzeba znaleźć jakiś sposób, jakąś metodę, która pozwoli wydobyć z powieści pojedynczy aspekt, który da się zgrabnie przenieść w kadry z dymkami. Jednak autorzy adaptacji nie idą w tę stronę – zamiast tego próbują pomieścić w komiksie całą, choć okrojoną, fabułę powieści. W efekcie oddają w nasze ręce skrótową, pędzącą, przeskakującą między wątkami narrację o nie wiadomo czym, która dla osoby niezaznajomionej z książką Bułhakowa nie może być w pełni zrozumiała.

Z drugiej strony autorzy, celując swoim dziełem w tych, którzy powieściowy oryginał znają, mogą chcieć jakoś twórczo odnieść się do adaptowanego tekstu – uwypuklić jakieś marginalne wątki czy pozwolić sobie na reinterpretację. Ale w tym przypadku i tego nie robią. Adaptacja jest bardzo zachowawcza, brakuje jej jakiejkolwiek wartości dodanej.

Chyba że uznać za nią warstwę graficzną, ale dla dobra Akiszyna i Zasławskiego lepiej tego nie robić. Bo rysunki są zdecydowanie przeestetyzowane i nieczytelne. Nadmiar środków wyrazu utrudnia lekturę w stopniu pozwalającym stawiać ten komiks obok rodzimego Konstruktu. Najbardziej cierpi na tym ta część komiksu, w której przyglądamy się historii Piłata – "zakreskowanie" ilustracji przyprawia o ból głowy, nie pozwalając na zanurzenie się w opowieści. Proces dekodowania przekazu zyskuje za to dodatkowy etap, który roboczo nazwę "co do cholery przedstawiają poszczególne rysunki?".

Mimo to komiks podobno sprzedaje się znakomicie. Po co zatem słuchać marudnego krytyka?

Galeria


3.0
Ocena recenzenta
4.83
Ocena użytkowników
Średnia z 3 głosów
-
Twoja ocena
Mają na liście życzeń: 0
Mają w kolekcji: 1
Obecnie czytają: 0

Dodaj do swojej listy:
lista życzeń
kolekcja
obecnie czytam
Tytuł: Mistrz i Małgorzata
Scenariusz: Michaił Zasławski
Rysunki: Askold Akiszyn
Wydawca: timof comics
Data wydania: październik 2011
Tłumaczenie: Paweł Timofiejuk
Liczba stron: 136
Format: 165x225 mm
Oprawa: miękka, kolorowa
Papier: offsetowy
Druk: czarno-biały
Cena: 42 zł

Komentarze


kara-kum
   
Ocena:
0
Niech teraz zrobią "Archipelag Gułag" albo "W poszukiwaniu straconego czasu na osiemdziesięciu stronach.
07-12-2011 19:16
Kuba Jankowski
   
Ocena:
0
I wtedy będzie szansa, że ktoś W poszukiwaniu straconego czasu przeczyta.
08-12-2011 08:54
kara-kum
   
Ocena:
0
Już ktoś próbował to streścić. :) Link
http://www.youtube.com/watch?v=fNR ygAk30WA
11-12-2011 17:50
Kuba Jankowski
   
Ocena:
0
Kiedy następna edycja? :D
11-12-2011 22:55
kara-kum
   
Ocena:
0
A co, przeczytałeś w całości? :)
12-12-2011 18:53
Kuba Jankowski
   
Ocena:
0
No co ty, na to trzeba mieć więcej czasu. Ale bym się sprężył i stanął w szranki! Tego by się nikt nie spodziewał :p
12-12-2011 20:24
kara-kum
   
Ocena:
0
Mam zamiar przeczytać całość, na razie jestem po drugim tomie ;)
12-12-2011 21:41
Kuba Jankowski
   
Ocena:
0
Wow! Trzymam kciuki :p
16-12-2011 01:54

Komentowanie dostępne jest po zalogowaniu.

ZAMKNIJ
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.